Hoeveel pensioen heeft u écht nodig?

Pensioen draait niet alleen om inkomen

Bij de vraag of iemand voldoende pensioen heeft, wordt vaak gekeken naar het inkomen vóór en na pensionering. Maar een bepaald percentage van het huidige salaris zegt lang niet alles. Uiteindelijk gaat het erom of uw pensioeninkomen aansluit bij de uitgaven die u verwacht én bij de manier waarop u later wilt leven. Het Nibud onderzocht hoe de uitgaven van gepensioneerden zich ontwikkelen. De belangrijkste conclusie: dé gepensioneerde bestaat niet. De verschillen zijn groot en worden onder andere bepaald door de woonsituatie, gezondheid, huishoudsamenstelling, financiële reserves en persoonlijke wensen.

De eerste pensioenjaren zijn vaak duurder

In de eerste jaren na pensionering zijn veel mensen nog actief. Er ontstaat meer tijd voor reizen, hobby’s, uitstapjes, horeca en familie. Daardoor kunnen de uitgaven aan vrije tijd juist toenemen. Tegelijkertijd vallen bepaalde kosten weg. Denk aan woon-werkverkeer, representatieve kleding en andere werkgerelateerde uitgaven. Ook kunnen de woonlasten lager zijn wanneer de hypotheek geheel of gedeeltelijk is afgelost.

Het is dus niet vanzelfsprekend dat u na pensionering direct minder gaat uitgeven. Vooral in de eerste jaren kan de behoefte aan financiële ruimte juist groter zijn.

Op latere leeftijd verschuiven de uitgaven

Vanaf ongeveer 75 jaar nemen veel uitgaven geleidelijk af. Mensen reizen vaak minder, gebruiken minder vervoer en geven doorgaans minder uit aan hobby’s, horeca en recreatie. Daar staat tegenover dat de kosten voor zorg, ondersteuning aan huis en energie kunnen stijgen. Ouderen zijn vaker thuis, hebben soms meer behoefte aan warmte en krijgen vaker te maken met het eigen risico of zorgkosten die niet volledig worden vergoed. De uitgaven verdwijnen dus niet, maar verschuiven. Dat vraagt om een pensioenplanning die niet alleen kijkt naar het moment waarop u stopt met werken, maar ook naar de jaren daarna.

De woonsituatie maakt een groot verschil

Volgens het Nibud is de woonsituatie een van de belangrijkste factoren voor de financiële ruimte na pensionering. Huiseigenaren met een grotendeels afgeloste hypotheek hebben vaak relatief lage maandlasten. Huurders blijven daarentegen rekening houden met maandelijkse huurbetalingen en toekomstige huurverhogingen. Daardoor hebben zij over het algemeen een hoger pensioeninkomen nodig om dezelfde financiële ruimte te behouden.

Bij een goede pensioenplanning kijken we daarom niet alleen naar uw pensioenuitkeringen, maar ook naar uw woonlasten en de verwachte ontwikkeling daarvan.

Past een hoger pensioen in de eerste jaren beter?

Omdat veel mensen in de eerste pensioenjaren actiever zijn en later minder gaan besteden, kan een hoger pensioen in de eerste periode soms beter aansluiten bij hun wensen dan een levenslang gelijkblijvende uitkering. Binnen de mogelijkheden van uw pensioenregeling kan bijvoorbeeld worden gekozen voor een hogere uitkering in de eerste jaren en een lagere uitkering daarna. Ook lijfrente-uitkeringen, spaargeld en beleggingen kunnen worden ingezet om het inkomen tijdelijk aan te vullen.

Of dit verstandig is, verschilt per persoon. Een hoger inkomen in de eerste jaren betekent immers meestal dat het inkomen op langere termijn lager wordt. Daarom is het belangrijk om vooraf verschillende scenario’s door te rekenen.

Van pensioenoverzicht naar persoonlijk plan

Een pensioenoverzicht laat zien welke uitkeringen u kunt verwachten. Een pensioenplanning gaat een stap verder. Daarbij kijken we naar vragen als:

• Wanneer wilt u stoppen of minder gaan werken?
• Hoeveel netto-inkomen heeft u maandelijks nodig?
• Welke plannen heeft u voor de eerste pensioenjaren?
• Hoe ontwikkelen uw woonlasten zich?
• Welke financiële buffer wilt u behouden?
• Is uw inkomen op latere leeftijd nog voldoende?
• Wat zijn de financiële gevolgen als u of uw partner overlijdt?

Door uw verwachte inkomsten én uitgaven samen te brengen, ontstaat een veel realistischer beeld van uw financiële toekomst.

Op tijd beginnen geeft rust

Het Nibud-onderzoek bevestigt dat een goed pensioen niet alleen draait om zoveel mogelijk inkomen. Het gaat vooral om een inkomen dat past bij uw persoonlijke situatie en de verschillende fasen van uw pensioen.

Wilt u weten wanneer u kunt stoppen met werken en hoeveel inkomen u daarna nodig heeft? Pura helpt u om de mogelijkheden overzichtelijk in kaart te brengen. Zo kunt u keuzes maken die niet alleen financieel verantwoord zijn, maar ook aansluiten bij de manier waarop u later wilt leven.

Bron: Nibud, onderzoek ‘Uitgaven van gepensioneerden’ (2025).